Factoren die de kans op MS vergroten of verkleinen
8 januari 2026Oorzaak en risicofactoren
In het kort:
- Wetenschappers in Duitsland hebben onderzocht welke factoren invloed hebben op de kans op MS.
- Ze keken naar onder andere naar de familiegeschiedenis, infecties in de kindertijd, stress en de leeftijd van de moeder tijdens de bevalling.
- De wetenschappers onderzochten 576 mensen met en 895 mensen zonder MS. Ze gebruikten interviews en vragenlijsten afkomstig uit het Duitse NAKO-onderzoek.
- De onderzoekers zagen dat infecties in de kindertijd, stressvolle gebeurtenissen en de leeftijd van de moeder tijdens de bevalling invloed hadden op de kans op MS.
- Deelnemers die meer bewogen als tiener, hadden juist een kleinere kans om MS te krijgen.
Onderzoeksinformatie
Publicatiejaar:
2025
Link naar originele publicatie:
Wat is de achtergrond van het onderzoek?
Onderzoekers denken dat ontstaat door een combinatie van leefgewoonten en erfelijke eigenschappen. Erfelijkheid betekent dat eigenschappen van ouders worden doorgegeven aan hun kinderen. Factoren uit de omgeving kunnen de kans op MS ook beïnvloeden. Bijvoorbeeld het klimaat van het land waar je woont.
Onderzoekers weten dat roken, overgewicht en een vitamine-D tekort de kans op MS verhogen. Maar ook een infectie met het . Wetenschappers weten nog niet precies welke factoren de kans op MS verkleinen of vergroten.
Wat is het doel van het onderzoek?
Een groep onderzoekers in Duitsland wilde beter begrijpen welke factoren invloed hebben op de kans op MS. Ze onderzochten bekende risicofactoren, zoals roken, overgewicht en infecties met het EBV-virus. Maar ze keken ook naar andere factoren. Bijvoorbeeld:
- Infectieziekten in de kindertijd.
- Leeftijd van de moeder bij de geboorte.
- Familiegeschiedenis van MS.
- Aantal oudere broers of zussen.
- Of er werd gerookt.
- Stressvolle gebeurtenissen in de jeugd.
- Lichamelijke beweging in de jeugd.
- Hoeveel tijd iemand buiten doorbracht tijdens de jeugd.
- Gewicht op 18 jarige leeftijd.
Hoe is het onderzoek uitgevoerd?
Wetenschappers voerden in 2021 en 2022 een onderzoek uit om meer te weten te komen over de oorzaken van MS. Ze vergeleken 576 mensen met MS met 895 mensen zonder MS. De gemiddelde leeftijd van de deelnemers was 33 jaar voor vrouwen en 35 jaar voor mannen. Beide geslachten kregen de diagnose MS rond de leeftijd van 38 jaar.
De wetenschappers gebruikten vragenlijsten en interviews. Deze kwamen uit het NAKO-onderzoek. Dit is een langlopend bevolkingsonderzoek dat sinds 2014 in Duitsland wordt gehouden. Wetenschappers willen door NAKO-studie meer te weten komen over de oorzaken van verschillende chronische ziekten. Chronische ziekten zijn ziekten die nooit meer helemaal over gaan. MS is hier een voorbeeld van.
De wetenschappers gebruikten computerprogramma’s om de gegevens te analyseren. Ze onderzochten of factoren te maken hadden met de kans dat iemand MS krijgt.
Wat kwam er uit het onderzoek?
De onderzoekers vonden een aantal belangrijke dingen die te maken hadden met familie en MS:
- Als MS voorkwam in de familie was de kans om MS te krijgen groter. Bijvoorbeeld bij de ouders.
- Hoe ouder de moeder van de deelnemers was tijdens de bevalling, hoe groter de kans was op MS.
- Hoe meer oudere broers en zussen iemand had, hoe kleiner de kans op MS.
De onderzoekers zagen ook dat infecties en MS iets met elkaar te maken hadden:
- Deelnemers die 5 of meer infecties hadden in hun kindertijd, hadden een hogere kans om MS te krijgen.
- Deelnemers met het EBV-virus hadden een hogere kans om MS te krijgen dan mensen die dit virus niet hadden.
Verder keken de onderzoekers naar leefstijl, stress en gewicht:
- Meer bewegen en sporten als tiener verkleinden de kans om MS te krijgen.
- Een groter aantal zeer stressvolle gebeurtenissen in iemands leven leidden tot een groter risico op MS.
- Overgewicht of obesitas op 18 jarige leeftijd verhoogde de kans op MS.
De onderzoekers zagen dat de volgende factoren weinig tot geen invloed hadden op de kans op MS:
- Onderzoekers zagen dat roken een kleine invloed had op de kans om MS te krijgen.
- Andere aandoeningen of ziekten verhoogden de kans op MS niet.
- Roken tijdens de zwangerschap of in huis verhoogde de kans op MS bij kinderen niet.
Buiten veel tijd doorbrengen in de jeugd verlaagt de kans op MS niet.
Wat is de conclusie van het onderzoek?
Het onderzoek bevestigde de bekende risicofactoren voor MS, zoals overgewicht. De onderzoekers zagen dat andere factoren de kans op MS ook verhoogden. Bijvoorbeeld de leeftijd van de moeder tijdens de bevalling, infecties in de jeugd en stressvolle gebeurtenissen.
De uitkomsten van dit onderzoek helpen wetenschappers om beter te begrijpen wat mogelijke oorzaken zijn van MS. Het is goed om hier in de toekomst verder onderzoek naar te doen. Wetenschappers keken in deze studie naar mensen die al MS hadden. En ze gebruikten vragenlijsten die de deelnemers zelf hadden ingevuld. Het kan zijn dat deelnemers zich sommige dingen niet juist herinnerden. Ook is het mogelijk dat mensen niet wisten dat ze het EBV-virus hadden. Het virus geeft niet altijd klachten, waardoor je niet altijd merkt dat je dit virus hebt.
Wat betekent dit voor mij?
Heeft mijn kind meer risico op MS? Hoe kan het dat mijn zus en ik beiden MS hebben? Heeft de plek waar ik woon invloed op de kans dat ik MS krijg? In de rubriek ‘Vraag het de deskundige’ in de community op MS.nl geeft Cato Corsten antwoord op deze vragen. Zij is arts-onderzoeker bij het MS-centrum ErasMS van het Erasmus MC in Rotterdam. Heb je MS en wil je meer weten over omgevingsfactoren en erfelijkheid? Lees dan hier de rubriek 'Vraag het de deskundige' terug op MS.nl.
Laatst bijgewerkt door redactie op: 8 januari 2026