Smartphone-geheugentest bij MS: beter door oefening, niet door minder ziekte
6 augustus 2026RRMSDiagnose en verloop
Nederlandse wetenschappers onderzochten een geheugentest die deelnemers via een smartphone maakten. Mensen met MS scoorden beter door herhaling van de test. Dit kwam vooral door het oefenen en niet door veranderingen in de ziekte.
Onderzoeksinformatie
Publicatiejaar:
2026
Link naar originele publicatie:
Wat is de achtergrond van het onderzoek?
Veel mensen met MS hebben last van cognitieve problemen. Deze problemen kunnen in elke fase van de ziekte ontstaan. De snelheid waarmee iemand informatie verwerkt verslechtert vaak als eerste. Onderzoekers kunnen de informatieverwerkingssnelheid meten met een bepaalde test: SDMT. Hoe vaker iemand met deze test oefent, hoe beter diegene de test maakt. Onderzoekers noemen dit het oefeneffect. Uiteindelijk scoort iemand niet meer hoger op de test. De scores blijven dan hetzelfde. Sommige onderzoekers zien het oefeneffect als een probleem, omdat het de resultaten van cognitieve testen kan beïnvloeden. Andere onderzoekers denken juist dat het oefeneffect iets kan vertellen over hoe goed iemands cognitie werkt.
Wat is de SDMT?
SDMT staat voor Symbol Digit Modalities Test. Met deze test meten onderzoekers de informatieverwerkingssnelheid. Dit is de snelheid waarmee de hersenen informatie kunnen opnemen, verwerken en erop kunnen reageren.
Tijdens de test krijgt iemand een overzicht met symbolen en cijfers. Vervolgens moet de persoon binnen een bepaalde tijd zo snel mogelijk de juiste cijfers en symbolen aan elkaar koppelen. De test meet onder andere:
- de snelheid van informatieverwerking
- aandacht en concentratie
- herkenning van symbolen
- het geheugen
Bij mensen met MS wordt deze test veel gebruikt. Een tragere informatieverwerking is vaak 1 van de eerste tekenen van cognitieve achteruitgang. Artsen kunnen de test daarom gebruiken om de cognitie van iemand met MS te beoordelen en te volgen.
Wat is het doel van het onderzoek?
Nederlandse onderzoekers wilden weten of het oefeneffect informatie gaf over de cognitieve gezondheid van mensen met MS. Ze onderzochten of beter worden door herhaling iets kon zeggen over het verloop van de ziekte. En over veranderingen in cognitie en lichamelijke klachten in de toekomst. Ze gebruikten hiervoor een versie van de SDMT die op een mobiele telefoon kon worden uitgevoerd.
Hoe is het onderzoek uitgevoerd?
De onderzoekers gebruikten gegevens uit een eerdere studie: de APPS-MS studie. De gegevens kwamen van 85 mensen met MS en 20 gezonde deelnemers. Aan het begin van het onderzoek werden de mensen met MS verdeeld in 2 groepen. De eerste groep had cognitieve achteruitgang en de tweede groep niet. De onderzoekers vergeleken deze groepen met de groep zonder MS.
De deelnemers werden eerst 1 jaar gevolgd. Na 5 jaar werden zij opnieuw onderzocht. Het oefeneffect werd gemeten met een SDMT die op een mobiele telefoon werd uitgevoerd. De deelnemers maakten deze test elke dag in de eerste 5 weken. Daarna maakten zij de test 1 keer per week tot 1 jaar na de start van het onderzoek. Hierdoor konden de onderzoekers zien hoe de scores veranderden door herhaling.
De onderzoekers verzamelden ook informatie over cognitie, lichamelijke klachten en veranderingen in de hersenen van de deelnemers. Na 5 jaar vergeleken zij de resultaten van het begin van het onderzoek met de resultaten na 5 jaar.
Wat kwam er uit het onderzoek?
De onderzoekers vonden een aantal belangrijke dingen:
De meeste deelnemers werden beter wanneer zij de test vaker maakten.
Dit betekent dat er een oefeneffect was. Na een aantal testen veranderde de score bijna niet meer.
Mensen met cognitieve achteruitgang hadden iets lagere scores op de test.
Mensen met cognitieve achteruitgang hadden iets lagere scores op de test dan mensen met MS zonder cognitieve achteruitgang en gezonde deelnemers zonder MS.
Het oefeneffect hing niet duidelijk samen met klachten of veranderingen in de hersenen.
Het beter worden door herhaling vertelde dus weinig over het verloop van MS.
Het oefeneffect kon veranderingen in de toekomst niet goed voorspellen.
Na ongeveer 5 jaar werden 73 mensen met MS opnieuw onderzocht. Sommige lichamelijke klachten waren toegenomen, maar het oefeneffect voorspelde geen duidelijke veranderingen in cognitie of lichamelijke klachten.
Wat is de conclusie van het onderzoek?
De onderzoekers zagen dat mensen met MS beter scoorden op de smartphone-SDMT wanneer zij de test vaker maakten. Het oefeneffect liet zien dat deelnemers konden leren van herhaling. Het oefeneffect betekent dat iemand beter scoort doordat diegene de test vaker maakt. Dit effect gaf geen duidelijke informatie over het verloop van MS. Het oefeneffect voorspelde ook niet welke veranderingen in cognitie of klachten later zouden ontstaan. De wetenschappers willen meer onderzoek doen naar het oefeneffect bij mensen met MS.
Volgens de wetenschappers is het belangrijk dat onderzoekers en artsen weten van het oefeneffect bij cognitieve testen. Herhaald testen kan namelijk zorgen voor hogere scores, waardoor de resultaten anders kunnen worden beoordeeld.
Wat zijn de beperkingen van dit onderzoek?
- De onderzoeksgroep was erg klein. Hierdoor is het lastig om iets te kunnen zeggen over het gebruik van de test bij alle mensen met MS.
- De meeste deelnemers hadden een milde vorm van MS. Hierdoor waren er minder grote verschillen tussen de deelnemers.
- Deelnemers konden alleen meedoen als zij een mobiele telefoon konden gebruiken.
- De test werd uitgevoerd op een mobiele telefoon met een touchscreen. Hierdoor kon de snelheid van bewegen met de handen invloed hebben gehad op de score.
Wat betekent dit voor mij?
Heb jij MS? En wil je meer weten over het gebruik van een app voor jou? Bespreek dit dan met je neuroloog. Samen kunnen jullie kijken wat het beste bij jouw situatie past.
Je kunt ook zelf meedoen aan wetenschappelijk onderzoek naar het gebruik van digitale middelen om het verloop van MS te volgen. Bijvoorbeeld aan de Connect-MS studie. Heb je interesse om mee te doen? Bespreek dit dan met je neuroloog.
Gebruik je al een app? En wil je graag ervaringen delen met anderen? Dat kan in de community van MS.nl, bijvoorbeeld in deze gespreksgroep.
Op MS.nl kun je meer lezen over onderzoek naar het volgen van het ziekteverloop, bijvoorbeeld met apps waarmee mensen hun klachten kunnen bijhouden.
Dit onderzoek is mogelijk gemaakt door stichting MS Research.
Deskundigen dragen bij aan betrouwbare informatie op MS.nl.
Lees meer over hoe we als redactie keuzes maken.
Laatst bijgewerkt door redactie op: 6 augustus 2026