Mensen met MS gebruiken meer medicijnen en bezoeken vaker de huisarts

In het kort:

• MS geeft veel verschillende klachten, zoals pijn of slaapproblemen. Mensen met MS gebruiken daarom naast MS-remmers extra medicijnen voor MS-klachten. 
• De onderzoekers wilden weten welke andere medicijnen mensen met MS gebruiken voor MS-klachten. Ook wilden ze weten hoe vaak mensen met MS de huisarts bezoeken.
• Zij vergeleken gegevens van 3.013 mensen met MS met een grote groep mensen zonder MS.
• Mensen met MS gebruikten 1,5 keer zo vaak medicijnen dan mensen zonder MS. Ze gingen ook vaker naar de huisarts. Bijna 1 op de 3 mensen met MS gebruikten 5 of meer medicijnen tegelijk.
• Het is belangrijk om samen met je zorgverlener het gebruik van je medicijnen regelmatig te controleren. Zo kun je onnodige bijwerkingen voorkomen.

Wat is de achtergrond van het onderzoek?

Mensen met MS hebben vaak last van verschillende soorten klachten. Deze klachten kunnen komen door de ziekte zelf of door bijwerkingen van MS-remmers . Klachten die veel voorkomen zijn:  

• vermoeidheid 
• pijn 
• blaasproblemen 
• angst of somberheid 

Om deze klachten te behandelen gebruiken mensen met MS naast MS-remmers extra medicijnen. Sommige mensen gebruiken 5 of meer medicijnen tegelijk. Dit heet polyfarmacie. Wetenschappers zagen in eerder onderzoek dat huisartsen 2 keer zoveel medicijnen voorschrijven aan mensen met MS. Dit in vergelijking met mensen zonder MS. Mensen met MS bezoeken ook vaker de huisarts. Wetenschappers hebben weinig kennis over het medicijngebruik van mensen met MS in Nederland. Ook is niet duidelijk welke factoren ervoor zorgen dat iemand meer medicijnen gebruikt.

Wat is het doel van het onderzoek?

Nederlandse wetenschappers wilden in dit onderzoek een aantal dingen weten:

• Welke medicijnen gebruiken mensen met MS voor MS-klachten?
• Hoe vaak bezoeken mensen met MS de huisarts?
• Hoe vaak gebruiken mensen met MS 5 of meer medicijnen tegelijk?
• Welke factoren hebben te maken met een hoger medicijngebruik?
• Hebben mensen die 5 of meer medicijnen gebruiken een grotere kans om te overlijden?

De onderzoekers wilden met deze kennis het medicijngebruik van mensen met MS beter in beeld brengen.

Hoe is het onderzoek uitgevoerd?

De onderzoekers gebruikten gegevens van ongeveer 10 procent van de Nederlandse bevolking. Deze gegevens kwamen uit een groot Nederlands huisartsenregister: de Nivel Primary Care Database. Daarnaast gebruikten zij ook ziekenhuisgegevens van mensen met MS. 

Elke persoon met MS werd vergeleken met 5 mensen zonder MS. Deze mensen waren vergelijkbaar op de volgende punten: 

• leeftijd
• geslacht
• woonplaats
• inkomen 
• locatie van de huisartsenpraktijk
• inschrijving bij de huisarts

In totaal volgden de onderzoekers 3.013 mensen met MS en 15.103 mensen zonder MS. Ze verzamelden informatie over: 

• het medicijngebruik 
• andere aandoeningen
• het aantal bezoeken aan de huisarts
• de ziekteduur van iemand met MS

De onderzoekers volgden de deelnemers van 2019 tot 2024. Ze keken aan het einde van het onderzoek ook hoeveel mensen waren overleden.

Wat kwam er uit het onderzoek?

De onderzoekers vonden een aantal belangrijke resultaten:

Wat is de conclusie van het onderzoek?

Mensen met MS gebruiken verschillende medicijnen voor MS-klachten. Wetenschappers zagen dat deelnemers met MS vaker medicijnen gebruikten dan mensen zonder MS. Ook gebruiken ze vaker 5 of meer medicijnen tegelijk. En bezochten ze vaker de huisarts dan mensen zonder MS. 

Deelnemers die meerdere medicijnen tegelijk gebruikten, hadden een hogere kans om te overlijden. Dit betekende niet dat medicijnen de kans op overlijden verhoogden. Volgens de onderzoekers waren mensen die 5 of meer medicijnen tegelijk gebruikten vaak erg ziek. Ze hadden een zwaardere vorm van MS of meerdere aandoeningen tegelijk.

Volgens de onderzoekers is het belangrijk om regelmatig te controleren welke medicijnen iemand met MS gebruikt. Door hierover te praten met de huisarts of neuroloog kun je onnodig medicijngebruik en mogelijke bijwerkingen verminderen. De onderzoekers adviseren ook om vaker te kijken naar behandelingen zonder medicijnen, zoals fysiotherapie of cognitieve gedragstherapie.

Een paar dingen hadden invloed op de resultaten: 

• Het is niet bekend of mensen in dit onderzoek hun medicijnen altijd gebruikten zoals de arts had voorgeschreven.
• Zelfzorgmiddelen werden niet meegenomen in dit onderzoek. Dit zijn medicijnen die je zonder recept van de huisarts kunt kopen, zoals paracetamol. 

Wat betekent dit voor mij?

MS geeft veel verschillende soorten klachten, zoals vermoeidheid of pijn. Daarom gebruiken veel mensen medicijnen voor deze klachten, naast MS-remmers.

Lees hier meer over medicijnen bij verschillende MS-klachten. 

Heb je MS? En gebruik je meerdere medicijnen? Bespreek dan regelmatig met je huisarts of neuroloog of alle medicijnen nog nodig zijn. Soms kun je het gebruik van medicijnen aanpassen. Of kunnen sommige behandelingen zonder medicijnen ook helpen, zoals fysiotherapie. Samen kunnen jullie onderzoeken of: 

• alle medicijnen nog goed werken
• je last hebt van bijwerkingen
• de medicijnen goed samengaan
• er andere manieren zijn om klachten te behandelen 

Tijdens zo’n gesprek met zorgverleners kunnen deze tips helpen: 

Dit onderzoek is mogelijk gemaakt door MS Vereniging Nederland. Het vervolgonderzoek van deze studie wordt mogelijk gemaakt door Stichting MS Research.