Nederlandse wetenschappers onderzochten of leefstijl samenhangt met veroudering van de hersenen van mensen met MS.
Wetenschappers ontdekten in eerder onderzoek dat de hersenen van mensen met sneller verouderen dan die van gezonde mensen. Wetenschappers kunnen met een de leeftijd van de hersenen schatten. Dit noemen ze de hersenleeftijd. Sommige mensen met MS hebben een hogere hersenleeftijd dan hun echte leeftijd. Hoe snel de hersenen van iemand met MS verouderen, verschilt per persoon. Wetenschappers weten nog niet goed waarom de hersenen van sommige mensen sneller verouderen dan die van anderen. Ze denken dat bepaalde factoren hier invloed op hebben, zoals leefstijl.
Nederlandse wetenschappers wilden weten welke factoren samenhangen met een snellere hersenveroudering. Ze keken hierbij naar een aantal leefstijlfactoren, zoals:
Ook wilden de onderzoekers weten of een snellere hersenveroudering zorgt voor meer lichamelijke en cognitieve klachten.
Nederlandse onderzoekers gebruikten gegevens uit Project Y. Deze studie bevat gegevens van mensen met MS die in 1966 zijn geboren. In totaal deden 242 mensen met MS mee. Van hen hadden 153 mensen RRMS, 55 mensen SPMS en 34 mensen PPMS. Daarnaast deden 117 mensen zonder MS mee. De deelnemers waren allemaal rond de 53 jaar oud.
De onderzoekers maakten bij alle deelnemers een MRI-scan van de hersenen. Met deze scan bepaalden ze de hersenleeftijd. De deelnemers vulden vragenlijsten in over hun leefstijl op verschillende momenten in het verleden. De vragen gingen bijvoorbeeld over roken, alcoholgebruik, beweging en voeding. En over het opleidingsniveau, vrije tijd en het lichaamsgewicht rond hun 18e jaar. Daarnaast deden de deelnemers verschillende testen. Ze deden loop- en handvaardigheidstesten en testen voor geheugen, informatieverwerking en taal. Daarna vergeleken de onderzoekers de gegevens van alle deelnemers.
De onderzoekers hadden speciale software om de hersenleeftijd te voorspellen. De software gebruikt 3D-MRI-scans van de hersenen en informatie uit scans van duizenden gezonde mensen. Zo kan het programma goed inschatten hoe oud hersenen eruitzien. Het verschil tussen de geschatte leeftijd en de echte leeftijd laat zien of iemands hersenen sneller of langzamer verouderen dan gemiddeld.
De onderzoekers vonden een aantal belangrijke dingen:
De hersenen van deelnemers met MS leken gemiddeld 4 jaar ouder dan hun echte leeftijd. Bij deelnemers zonder MS leken de hersenen gemiddeld 5 jaar jonger.
Deelnemers met MS die veel rookten of regelmatig alcohol dronken hadden een hogere hersenleeftijd dan hun echte leeftijd. Deze groep had ook meer last van lichamelijke en cognitieve klachten dan mensen met MS die minder alcohol dronken en niet rookten. De onderzoekers vonden deze verschillen niet bij gezonde deelnemers.
Deelnemers die een hoger BMI hadden op 18-jarige leeftijd hadden jaren later een hogere hersenleeftijd dan hun echte leeftijd. Ook hadden zij meer last van lichamelijke klachten.
De hersenleeftijd van deelnemers met MS die regelmatig bewogen, nam minder snel toe. Deze groep had ook minder last van lichamelijke klachten. En ze scoorden beter op cognitieve testen.
De onderzoekers vonden geen duidelijke samenhang tussen voeding, vrije tijd, opleidingsniveau en de hersenleeftijd.
De onderzoekers zagen dat sommige leefstijlfactoren samenhangen met een hogere hersenleeftijd bij mensen met MS. Mensen die rookten, regelmatig dronken en een hoog BMI hadden op 18-jarige leeftijd hadden een hogere hersenleeftijd dan hun echte leeftijd. Ook hadden zij meer lichamelijke en cognitieve klachten. De onderzoekers zagen ook dat deelnemers die vaak bewogen een minder snelle toename van de hersenleeftijd hadden.
De onderzoekers benadrukken dat ze met dit onderzoek niet kunnen bewijzen dat leefstijl de oorzaak is van een hogere hersenleeftijd. De resultaten laten wel zien dat leefstijl mogelijk samenhangt met een snellere veroudering van de hersenen en MS-klachten.
Dit onderzoek liet zien dat leefstijl mogelijk samenhangt met de hersenleeftijd. Het onderzoek bewijst niet dat leefstijl de oorzaak is van een snellere hersenveroudering. Wel laat het zien dat een gezonde leefstijl extra belangrijk is als je MS hebt. De onderzoekers zagen dat regelmatig bewegen samenhing met een lagere hersenleeftijd en minder lichamelijke en cognitieve klachten. Roken, alcohol drinken en een hoog BMI op 18-jarige leeftijd hingen juist samen met een snellere hersenveroudering.
Heb je MS en vind je het lastig om je leefstijl aan te passen? Probeer om je gewoontes stap voor stap aan te passen. Ga bijvoorbeeld vaker wandelen in plaats van de auto te nemen. Of drink vaker water in plaats van frisdrank. Op MS.nl lees je meer over leefstijl en MS.
> Lees meer over de invloed van leefstijl op MS.
> Lees meer over tips en hulpmiddelen die je helpen om je leefstijl te verbeteren.
Je kunt meedoen aan wetenschappelijk onderzoek naar leefstijl en MS. Bijvoorbeeld aan het RISE-MS onderzoek. Wetenschappers kijken in dit onderzoek naar de invloed van bewegen, zitten en slapen op MS. Je vindt hier het overzicht met alle onderzoeken waaraan je kunt meedoen. Bespreek deelname altijd met je neuroloog.
Vind je het lastig om je leefstijl zelf te veranderen? Het online leefstijlprogramma Leef! met MS helpt mensen om hun leefstijl te verbeteren. Wil je deelnemen? Bespreek deze keuze dan met je neuroloog of MS-verpleegkundige.
Wil je met anderen praten over leefstijl of tips uitwisselen? Bijvoorbeeld over gezonde voeding of beweging? Dat kan in de community op MS.nl. Start zelf een gesprek of ga naar de gespreksgroep Recepten voor gezonde snacks en maaltijden of Bewegen.
Hoe zorg je voor een gezonde leefstijl als je MS hebt? En wat levert het je op? Ontdek het in de gratis e-mailreeks over leefstijl en MS.
Hoe zorg je voor een gezonde leefstijl als je MS hebt? En wat levert het je op? Ontdek het in de gratis e-mailreeks over leefstijl en MS. Meld je nu aan voor de serie van 7 e-mails vol handige tips en informatie.
Meer informatie over de mailreeks E-mailreeks over leefstijl en MSHeb je MS en wil je gezonder leven? Volg dan het online groepsprogramma Leef! met MS van het Nationaal MS Fonds. 6 maanden lang ga je aan de slag met voeding, beweging, ontspanning en slaap.
Lees meer over Leef! met MSDeskundigen dragen bij aan betrouwbare informatie op MS.nl.
Lees meer over hoe we als redactie keuzes maken.
Laatst bijgewerkt door redactie op: 7 september 2026