Einde-dosisklachten bij overstap natalizumab naar ocrelizumab

In het kort:

• Nederlandse wetenschappers wilden meer leren over einde-dosisklachten. Dit zijn klachten die optreden wanneer medicijnen aan het einde van een behandelperiode minder goed werken. Dit betekent niet dat het medicijn is uitgewerkt.
• De wetenschappers onderzochten deze klachten bij 33 mensen met MS die eerst werden behandeld met natalizumab en daarna met ocrelizumab.
• Ze wilden onderzoeken of het optreden van klachten tijdens de behandeling met natalizumab een voorspeller is voor het ontstaan van klachten tijdens de behandeling met ocrelizumab.
• Mensen die einde-dosisklachten kregen tijdens de behandeling met natalizumab hadden een grotere kans op klachten tijdens de behandeling met ocrelizumab.
• Wetenschappers weten nog niet wat de oorzaak is van deze klachten. Er moet daarom meer onderzoek worden gedaan. 

Wat is de achtergrond van het onderzoek?

Natalizumab en ocrelizumab zijn allebei MS-remmers . Je krijgt ze met een infuus. De verbetering die mensen met MS door medicatie voelen houdt niet de hele tijd aan. Aan het einde van de behandeling kunnen mensen last krijgen van einde-dosisklachten. Dit zijn klachten die je krijgt als de dosis uitwerkt. Bijvoorbeeld: 

• vermoeidheid
• cognitieve problemen
• problemen met bewegen
• problemen met evenwicht
• gevoelsproblemen

Als iemand een nieuw infuus krijgt verdwijnen deze klachten weer. In Nederland krijgen mensen met MS vaak ocrelizumab als ze stoppen met natalizumab. Ongeveer 40 tot 70 procent van de mensen die deze medicijnen gebruikt krijgt last van einde-dosisklachten. Wetenschappers weten nog niet wat de oorzaak hiervan is. Bovendien weten ze niet of einde-dosisklachten bij natalizumab kunnen voorspellen of iemand deze klachten ook krijgt bij ocrelizumab.

Wat is het doel van het onderzoek? 

Wetenschappers wilden weten of mensen die einde-dosisklachten kregen tijdens een behandeling met natalizumab, een grotere kans hadden om ook de klachten te krijgen wanneer zij overstapten naar ocrelizumab.

Hoe is het onderzoek uitgevoerd?

De wetenschappers gebruikten gegevens van 33 mensen met MS die meededen aan een onderzoek van het Amsterdam UMC. Alle deelnemers kregen eerst natalizumab voordat ze overstapten op ocrelizumab. De deelnemers vulden voor beide medicijnen een vragenlijst in. Hierin gaven ze een aantal dingen aan:

• Of ze tijdens de behandeling last hadden van einde-dosisklachten.
• Welke klachten ze hadden.
• Hoe erg de klachten waren.
• Hoe lang deze klachten duurden. 

De wetenschappers gebruikten specifieke berekeningen om de antwoorden van alle deelnemers te onderzoeken.  

Wat kwam er uit het onderzoek?

De wetenschappers vonden een aantal belangrijke dingen: 

• Deelnemers die klachten kregen tijdens de behandeling met natalizumab hadden een grotere kans om deze klachten ook te krijgen tijdens de behandeling met ocrelizumab.
• In totaal kregen 15 deelnemers einde-dosisklachten tijdens de behandeling met natalizumab. Hiervan kregen 8 deelnemers ook klachten tijdens de behandeling met ocrelizumab.
• Bij mensen die klachten kregen tijdens de behandeling met natalizumab, duurden de klachten ongeveer 3 tot 7 dagen. Bij ocrelizumab was dit 1 tot 4 weken.
• Bij beide behandelingen was vermoeidheid het meest voorkomende klachten. Andere klachten waren problemen met het evenwicht, gevoelsproblemen en cognitieve problemen.
• Leeftijd, geslacht, hoe lang iemand ziek was en de ernst van de ziekte hadden geen invloed op het krijgen van einde-dosisklachten.

Wat is de conclusie van het onderzoek?

Deelnemers die last hadden van einde-dosisklachten tijdens de behandeling met natalizumab hadden een grotere kans op klachten van uitwerking tijdens de behandeling met ocrelizumab. Vermoeidheid was de meest voorkomende klacht. Bij de behandeling met ocrelizumab hielden de klachten langer aan dan bij de behandeling met natalizumab. 

Wetenschappers weten nog niet precies wat de oorzaak is van einde-dosisklachten. Daarom moeten de resultaten van dit onderzoek met voorzichtigheid worden bekeken. De onderzoekers keken in deze studie naar een kleine groep mensen met MS. Het is belangrijk dat er in de toekomst onderzoek wordt gedaan naar een grotere groep mensen met MS die symptomen van uitwerking ervaren. Als onderzoekers beter begrijpen hoe dit soort klachten ontstaan, kunnen artsen mensen met MS in de toekomst beter begeleiden wanneer zij overstappen naar een ander medicijn.

Wat betekent die voor mij?

Heb jij MS? En wil je overstappen van medicijn? De beslissing om te starten, stoppen of veranderen van medicatie neem je samen met je zorgverlener. Dit is een persoonlijke keuze. Het heeft onder andere te maken met je gezondheid, wat je belangrijk vindt in het leven en in welke levensfase je zit.  

Lees meer over samen beslissen

Word je op dit moment behandeld met natalizumab of ocrelizumab? Of met een andere MS-remmer? Medicijnen kunnen bijwerkingen geven die bij iedereen anders zijn. In de community op MS.nl kun je ervaren uitwisselen over medicijnen. Dat kan in de gespreksgroep Medicijnen en bijwerkingen.