Over MS

De bloed-hersenbarrière

De bloed-hersenbarrière vormt een grens tussen het bloed en de hersenen. Bij MS gaat er iets mis in dit deel van het afweersysteem.

In het kort

  • De bloed-hersenbarrière is een onderdeel van het afweersysteem.  
  • Het zorgt ervoor dat goede stoffen wel de hersenen in kunnen en schadelijke stoffen niet.  
  • Bij MS dringen veel afweercellen de hersenen binnen via de bloed-hersenbarrière.
  • De bloed-hersenbarrière houdt medicijnen tegen. Die kunnen hierdoor niet goed in de hersenen komen. 

Bloed-hersenbarrière: onderdeel van het afweersysteem

De bloed-hersenbarrière is een onderdeel van het afweersysteem. De taak van de bloed-hersenbarrière is om de hersenen te beschermen. Het zorgt ervoor dat goede stoffen wel de hersenen in kunnen en schadelijke stoffen niet.

Voedingsstoffen naar binnen, ziekteverwekkers blijven buiten

Door de hersenen lopen bloedvaten. Die zorgen ervoor dat zuurstof en voedingsstoffen vanuit het bloed naar de hersenen kunnen. Andere stoffen mogen niet in de hersenen komen. Zoals ziekteverwekkers. Afweercellen uit het bloed hebben maar in kleine aantallen toegang tot de hersenen. Als er te veel afweercellen vanuit het bloed naar de hersenen komen, kunnen de afweercellen de hersenen beschadigen. De bloed-hersenbarrière is dus een grens tussen de bloedvaten en de hersenen.

Endotheelcellen

De bloed-hersenbarrière bestaat uit een laagje cellen rond de bloedvaten in de hersenen. Deze cellen heten: endotheelcellen. De endotheelcellen zitten zo dicht op elkaar dat er maar een paar soorten stoffen doorheen kunnen.

Medicijnen en de bloed-hersenbarrière  

De bloed-hersenbarrière zorgt niet alleen dat schadelijke stoffen buiten de hersenen blijven. Ook medicijnen worden vaak tegengehouden door deze grens. Soms ook medicijnen voor MS, multiple sclerose. MS-remmende medicijnen kunnen hierdoor moeilijk de plek van ontsteking, de hersenen, bereiken.

Medicijnen wel door de bloed-hersenbarrière laten komen

Wetenschappers onderzoeken hoe medicijnen toch door de bloed-hersenbarrière kunnen komen. Bijvoorbeeld door de bloed-hersenbarrière tijdelijk beter doorlaatbaar te maken. Een andere techniek is om de medicijnen zo in te pakken dat ze over de grens kunnen en in de hersenen belanden. Sommige medicijnen voor MS zijn wel klein genoeg om door de bloed-hersenbarrière te kunnen. Dit zijn bijvoorbeeld dimethylfumaraat, medicijnen die op -mod eindigen en cladribine.

De bloed-hersenbarrière en MS

Bij MS dringen veel afweercellen de hersenen binnen via de bloed-hersenbarrière. Bijvoorbeeld T-cellen en B-cellen (interne link). Ook bij gezonde mensen zitten er afweercellen in de hersenen. Maar niet zoveel als bij mensen met MS. In de hersenen zorgen die afweercellen voor ontstekingen die de hersenen beschadigen.

Facebook FacebookWhatsApp Whatsapp

Artikel met medewerking van:

  • dr. Susanne Kooistra - neurowetenschapper en moleculair celbioloog, MS Centrum Noord Nederland
  • dr. Joost Smolders - neuroloog, Erasmus MC

Experts dragen bij aan betrouwbare informatie op MS.nl.
Lees meer over hoe we als redactie keuzes maken.

Laatst bijgewerkt op: 15 juli 2025