Nieuwe manieren om MS te beschrijven
26 mei 2026RRMS, SPMS, PPMSDiagnose en verloop
Er is steeds meer wetenschappelijk bewijs dat de verschillende vormen van MS meer op elkaar lijken dan eerder werd gedacht. Wat betekent dit?
Onderzoeksinformatie
Links naar originele publicaties:
In het kort:
- MS is ingedeeld in 3 vormen: RRMS, SPMS en PPMS. Wetenschappers zien dat deze vormen meer op elkaar lijken dan eerder werd gedacht.
- De gezondheid van mensen met MS verslechtert door progressie en schubs. Wetenschappers weten nog niet precies hoe progressie wordt veroorzaakt.
- In een groot onderzoek met deelnemers met RRMS bleek dat achteruitgang van de gezondheid voornamelijk kwam door progressie, niet door schubs. Dit verandert het beeld van MS.
- Wetenschappers onderzoeken of ze MS op een andere manieren kunnen beschrijven, bijvoorbeeld met het Lublin-model.
- Volgens wetenschappers kan MS beter worden gezien als 1 ziekte die op verschillende manieren verloopt.
Achteruitgang op verschillende manieren
De gezondheid van iemand met kan op verschillende manieren verslechteren, bijvoorbeeld door . Klachten worden dan plotseling erger. RRMS is een vorm van MS waarbij schubs worden afgewisseld met periodes van herstel. Iemands gezondheid kan ook verslechteren zonder dat diegene last heeft van schubs. Klachten worden dan langzaam steeds erger, doordat MS het centrale zenuwstelsel beschadigt. Dit heet MS. Progressieve vormen van MS zijn PPMS en SPMS.
MS-vormen lijken meer op elkaar dan werd gedacht
Sommige artsen en onderzoekers twijfelen over de indeling van MS in , en . MS is ooit ingedeeld in deze vormen zodat artsen beter met elkaar konden praten over MS. En zodat ze makkelijker het verloop van de ziekte konden voorspellen of een plan konden maken voor een behandeling. Steeds meer wetenschappelijk onderzoek laat zien dat de verschillende vormen van MS meer op elkaar lijken dan eerder werd gedacht. Hoe zit dit?
Achteruitgang op verschillende manieren
Wetenschappers weten nog niet precies hoe progressieve MS verloopt. En welke behandelingen deze achteruitgang kunnen remmen. Daarom doen ze hier meer onderzoek naar. Ze zien wel dat progressie te maken heeft met verschillende gebeurtenissen in het lichaam. Bijvoorbeeld met:
langzaam groeiende schade
Beschadigingen in het centrale zenuwstelsel kunnen langzaam groter worden. Je merkt niet direct dat dit gebeurt. Deze beschadigingen kunnen zorgen voor klachten.
schade in de grijze stof
Het buitenste deel van de hersenen bestaat uit grijze stof. Dit deel van de hersenen verwerkt informatie. Op deze plek kunnen beschadigingen ontstaan door MS. Het kan moeilijk zijn voor een arts om deze te zien op een MRI-scan. Deze beschadigingen kunnen zorgen voor klachten.
schade in de witte stof
Het binnenste deel van de hersenen bestaat voor een groot deel uit witte stof. Dit deel zorgt voor communicatie tussen verschillende delen van de hersenen. Er kunnen ontstekingen zitten in de witte stof. Deze zijn moeilijk te zien op een MRI-scan, maar ze zorgen wel voor klachten.
oxidatieve stress
De afweercellen van de hersenen kunnen stoffen maken als ze actief zijn. Deze stoffen kunnen zenuwcellen beschadigen. Als de zenuwcellen blijvend beschadigd raken, dan ontstaat er oxidatieve stress. Je kunt dit vergelijken met roest. Deze roest beschadigt de zenuwcellen langzaam.
Achteruitgang zonder schubs
Onderzoekers hebben nu ontdekt dat de vormen van MS meer op elkaar lijken dan eerder werd gedacht. In een groot onderzoek bestudeerden onderzoekers achteruitgang van de gezondheid bij mensen met RRMS. Ze zagen dat de gezondheid van deelnemers voornamelijk verslechterden door progressie, zonder schubs. Door dit soort onderzoeken is de kijk van onderzoekers en artsen op MS veranderd. Eerder werd gedacht dat schubs de meeste schade veroorzaakten. Nu zien onderzoekers en artsen MS meer als 1 ziekte die langzaam het beschadigt.
Andere manier om naar MS te kijken
Onderzoeken laten zien dat MS geen vast verloop heeft. Dit verschilt per persoon. Wetenschappers onderzoeken daarom of er ook op andere manieren naar MS kan worden gekeken. Dit kan bijvoorbeeld door te kijken naar progressie en ziekteactiviteit. Bij progressie wordt gekeken of de gezondheid langzaam achteruitgaat of niet. Bij activiteit wordt gekeken of er nieuwe te zien zijn op een M. En waar deze MS-laesies zich bevinden in het centrale zenuwstelsel.
Progressie en ziekteactiviteit
Wetenschappers hebben een andere manier gevonden om MS te beschrijven. Ze maken hierbij gebruik van het Lublin-model. Dit model richt zich minder op de bestaande vormen van MS. En meer op wat er precies in het lichaam gebeurt. Het model beschrijft MS op de volgende manieren:
niet-actieve en niet-progressieve MS
Iemand heeft geen last van schubs en er zijn geen nieuwe MS-laesies te zien op een MRI-scan. De ziekte wordt ook niet langzaam erger.
niet-actieve en progressieve MS
Iemand heeft geen last van schubs en er zijn geen nieuwe MS-laesies te zien op een MRI-scan. Maar de ziekte wordt langzaam erger.
actieve en niet-progressieve MS
Iemand heeft last van nieuwe schubs of er zijn nieuwe MS-laesies te zien op een MRI-scan. Maar de ziekte wordt niet langzaam erger.
actieve en progressieve MS
Iemand heeft last van nieuwe schubs of er zijn nieuwe MS-laesies te zien op een MRI-scan. En de ziekte wordt ook langzaam erger.
Onderzoekers letten hier minder op de bestaande vormen van MS. En meer op wat er precies in het lichaam gebeurt. Zo kunnen artsen in de toekomst mogelijk makkelijker en beter bepalen welke behandeling het beste past bij iemand met MS.
Wat is de conclusie hiervan?
MS is een ziekte die langzaam het zenuwstelsel beschadigt. Het verloop is bij iedereen anders. MS wordt momenteel ingedeeld in 3 vormen: RRMS, PPMS en SPMS. Wetenschappers zien nu dat deze vormen meer op elkaar lijken dan eerder werd gedacht.
Wat duidelijk wordt, is dat er mogelijk minder streng kan worden gekeken naar de indeling van MS in verschillende vormen. Uit onderzoeken blijkt dat MS beter gezien kan worden als 1 ziekte die op verschillende manieren verloopt. Onderzoekers kunnen dit verschillende verloop beschrijven door te kijken naar progressie en ziekteactiviteit. Ze onderzoeken of de gezondheid langzaam achteruitgaat. En of er nieuwe MS-laesies te zien zijn op een MRI-scan. En waar deze MS-laesies zitten in het lichaam.
Het is belangrijk dat wetenschappers meer onderzoek doen naar het verloop van MS. En naar gebeurtenissen in het lichaam die progressie veroorzaken. Hierdoor kunnen artsen en onderzoekers MS beter begrijpen en herkennen. Behandelingen kunnen hierdoor steeds beter worden afgestemd op hoe de ziekte bij iemand verloopt.
Wat betekent dit voor mij?
Uit steeds meer wetenschappelijk onderzoek blijkt dat de verschillende vormen van MS meer op elkaar lijken dan eerder werd gedacht. Hierdoor kun je misschien vragen krijgen over je eigen situatie en MS. Bijvoorbeeld:
Hebben deze nieuwe inzichten invloed op mijn behandeling?
Artsen kijken steeds meer naar ziekteactiviteit en progressie in plaats van alleen naar de vorm van MS. De nieuwe inzichten hebben daarom vooral invloed op hoe artsen naar MS kijken. En wat ze kunnen verwachten van een behandeling. Op dit moment kunnen schubs door ziekteactiviteit vaak goed worden behandeld met MS-remmers. Verslechtering van de gezondheid door progressie is lastiger te behandelen. Hiervoor zijn meestal minder medicijnen. In sommige gevallen zijn er wel medicijnen beschikbaar, zoals ocrelizumab bij vroege PPMS.
Lees meer over actieve, stabiele en progressieve MS.
Lees meer over MS-remmers.
Kan mijn MS hierdoor sneller en beter worden behandeld?
Deze nieuwe inzichten zorgen er niet voor dat MS beter en sneller wordt behandeld dan op dit moment gebeurt. Wel kunnen ze helpen om beter te begrijpen wat je van een medicijn kunt verwachten. Heb je veel last van ziekteactiviteit en schubs? Dan kan dit worden behandeld met MS-remmers. Heb je alleen last van progressie en weinig ziekteactiviteit? Dan werken medicijnen meestal minder goed.
Geven deze nieuwe inzichten onzekerheid over het verloop van mijn MS?
Het verloop van MS heeft niet alleen te maken met de vorm waarmee je wordt gediagnosticeerd. Artsen letten ook op bepaalde kenmerken. Deze kenmerken kunnen helpen om te bepalen hoe MS mogelijk bij iemand verloopt. Voorbeelden van deze kenmerken zijn:
- De plek van MS-laesies. Sommige MS-laesies in het centrale zenuwstelsel zorgen sneller voor klachten dan andere. Dit heeft te maken met de plek waar de laesies zitten in het centrale zenuwstelsel. Als iemand MS-laesies heeft in het ruggenmerg en in de kleine hersenen, dan is de kans op een slechter ziekteverloop hoger.
- De leeftijd. Bij jongere mensen met MS werkt een behandeling met MS-remmers vaak beter. Veel oudere mensen hebben een progressieve vorm van MS, die moeilijker te behandelen is.
- Hoe lang iemand al MS heeft. Mensen die langer MS hebben, hebben vaker last van langzame achteruitgang door schade aan het zenuwstelsel.
Samen beslissen
De meeste mensen met MS willen graag meebepalen over de zorg die ze krijgen. Beslissingen over behandelingen hebben gevolgen voor je leven. Het is belangrijk om samen met je zorgverlener te kiezen wat het beste bij jou past. Heb je vragen over je behandeling? Bespreek deze altijd met je neuroloog of MS-verpleegkundige.
Onderzoek met medewerking van:
- drs. Luuk van RooijNeuroloog
Deskundigen dragen bij aan betrouwbare informatie op MS.nl.
Lees meer over hoe we als redactie keuzes maken.
Laatst bijgewerkt door redactie op: 26 mei 2026